Илимий-изилдөө жана билим берүү программалары менен фонддорунун тизмеси

Erasmus+ — бул Европа Биримдигинин билим берүү, илим, жаштар саясаты жана спорт тармагындагы эл аралык кызматташтыкты өнүктүрүүгө багытталган программасы. Программанын негизги максаты — жогорку окуу жайларын биргелешкен билим берүү жана илимий долбоорлорду иштеп чыгууга жана ишке ашырууга үндөө.

Программа студенттердин жана окутуучулардын кыска мөөнөттүү академиялык мобилдүүлүгүнө, ошондой эле билим берүү программаларын жаңылоо жана университеттик инфраструктураны өнүктүрүү боюнча институционалдык долбоорлорго каржылык колдоо көрсөтөт.

Жогорку билим берүү системасын эмгек рыногунун талаптарына шайкеш келтирүү жана бүтүрүүчүлөрдүн атаандаштык жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу максатында Erasmus+ университеттер менен иш берүүчүлөрдүн кызматташтыгын кеңейтүүгө көмөктөшөт.

Erasmus+ алкагында төмөнкү багыттар ишке ашырылат:

• студенттер жана окутуучулар үчүн академиялык мобилдүүлүк программалары;
• Erasmus Mundus биргелешкен магистрдик программалары;
• потенциалды жогорулатуу жана институционалдык өнүктүрүү долбоорлору;
• жаштар жана спорт багытындагы демилгелер;
• Европа Биримдигин изилдөөгө арналган Jean Monnet долбоорлору.

Программага Европа Биримдигинин өлкөлөрү гана эмес, өнөктөш мамлекеттер, анын ичинде Кыргыз Республикасы да катыша алат.

Толук маалымат
National Erasmus+ Office in Kyrgyzstan
расмий сайтында жайгаштырылган:
https://erasmusplus.kg

DAAD (Германиянын Академиялык алмашуу кызматы) — эл аралык академиялык мобилдүүлүктү колдогон дүйнөдөгү эң ири уюмдардын бири. Ал чет өлкөлүк студенттерге жана окумуштууларга Германияда билим алуу жана илимий изилдөө жүргүзүү үчүн каржылык колдоо көрсөтөт, ошондой эле немис студенттеринин башка өлкөлөрдө окуусуна мүмкүнчүлүк түзөт.

DAAD ар түрдүү стипендиялык программаларды сунуштайт. Негизинен гранттар магистранттарга, аспиранттарга жана илимий кызматкерлерге багытталган. Уюм 1925-жылы негизделген жана бүгүнкү күнгө чейин дүйнө жүзү боюнча 2,1 миллиондон ашык адамды каржылаган.

DAAD — өз алдынча башкарылган уюм болуп, 250дөн ашык Германиянын жогорку окуу жайларын жана 100дөн ашык студенттик уюмдарды бириктирет. Каржылоо Германиянын Тышкы иштер министрлиги, Федералдык билим берүү жана илимий изилдөөлөр министрлиги, Федералдык экономикалык кызматташтык жана өнүгүү министрлиги, ошондой эле Европа Биримдиги тарабынан камсыздалат.

Стипендиялык программалардан тышкары, DAAD эки тараптуу алмашуу программаларын өнүктүрүп, университеттер аралык кызматташууну колдойт.

Германияда билим алуу жана илимий изилдөө жүргүзүү мүмкүнчүлүгүнө студенттер, магистранттар, аспиранттар жана окутуучулар арасында чоң кызыгуу бар. Германиянын жогорку окуу жайлары да кызматташууга кызыкдар, жана Кыргыз Республикасында бир катар университеттер аралык өнөктөштүктөр ишке ашырылууда.

2004-жылдан бери Кыргызстанда DAAD маалымат борбору иш алып барып, Германияда окуу жана илимий иш жүргүзүү боюнча акысыз консультациялар берет.

Расмий сайт:
https://www.daad-kyrgyzstan.org/

АКШ Өкмөтүнүн алмашуу программалары

АКШнын Мамлекеттик департаментинин Билим берүү жана маданият маселелери боюнча бюросу тарабынан колдоого алынган билим берүү жана маданий алмашуу программалары студенттерге, окутуучуларга, адистерге, окумуштууларга жана болочок лидерлерге АКШда жана Кыргыз Республикасында академиялык жана кесиптик мобилдүүлүк мүмкүнчүлүгүн берет.

Бардык программалар АКШнын Мамлекеттик департаменти тарабынан жеке гранттар аркылуу толук каржыланат.

Негизги программалар:

Фулбрайт илимий программасы (Fulbright Scholar Program)
Илимий даражасы бар адистер үчүн. Программа америкалык окумуштууларга Кыргызстанда лекция окууга, ал эми кыргыз адистерине АКШда илимий изилдөө жүргүзүүгө мүмкүнчүлүк берет.

Фулбрайт магистрдик / изилдөө программасы (Fulbright Student Program)
ЖОЖ бүтүрүүчүлөрүнө жана жаш адистерге АКШда билим алуу же изилдөө жүргүзүү мүмкүнчүлүгүн берет.

Fulbright FLTA программасы
Англис тили мугалимдери жана англис тили боюнча жогорку курстардын студенттери үчүн. Катышуучулар АКШ университеттеринде өз эне тили боюнча ассистент болуп иштешет.

Хьюберт Хамфри программасы (Hubert H. Humphrey Fellowship Program)
Мамлекеттик жана жеке сектордо иштеген тажрыйбалуу адистерге АКШда бир окуу жылында даража берилбеген окуу жана практикалык тажрыйба алуу мүмкүнчүлүгүн берет.

FLEX программасы
Орто мектеп окуучулары үчүн алмашуу программасы, лидерлик сапаттарды жана маданият аралык түшүнүктү өнүктүрүүгө багытталган.

Global UGRAD программасы
Студенттерге АКШ университеттеринде бир семестр же бир академиялык жыл окуу мүмкүнчүлүгүн берет.

OneBeat℠ программасы
19–35 жаштагы жаш музыканттар үчүн эл аралык алмашуу программасы, маданий кызматташтыкты өнүктүрүүгө багытталган.

Толук маалымат АКШнын Кыргыз Республикасындагы Элчилигинин расмий сайтында жайгаштырылган:
https://kg.usembassy.gov/education-culture/exchange-programs

JICA – Япониянын эл аралык кызматташтык агенттиги

Japan International Cooperation Agency (JICA) — 1974-жылы негизделген Япониянын эл аралык кызматташтык агенттиги. Ал Япония Өкмөтүнүн Официальдүү өнүктүрүү жардамы (ODA) программасынын негизги аткаруучу уюмдарынын бири болуп саналат. Агенттик өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн туруктуу жана өз алдынча өнүгүүсүн камсыз кылуу максатында социалдык-экономикалык өнүгүүнү жана адам ресурстарын өнүктүрүүнү колдойт.

2008-жылдын октябрына чейин JICA негизинен техникалык кызматташтыкты ишке ашырган. Бул жогорку квалификациялуу япон адистерин өнүгүп жаткан өлкөлөргө жөнөтүүнү жана технологияларды натыйжалуу өткөрүп берүү үчүн зарыл болгон жабдуулар менен камсыз кылууну камтыган.

JICA адистер тобун жөнөтүү аркылуу изилдөөлөрдү жүргүзүүгө, өнүгүү стратегияларын иштеп чыгууга жана пландарды даярдоого көмөктөшөт. Аз өнүккөн өлкөлөр үчүн агенттик мектептерди, ооруканаларды жана башка социалдык объекттерди куруу сыяктуу гранттык долбоорлорду ишке ашырууга колдоо көрсөтөт.

Япон ыктыярчылар корпусу (JOCV) аркылуу JICA волонтерлорду жана улук волонтерлорду өнүгүп жаткан өлкөлөргө жөнөтөт. Табигый кырсыктар болгон учурда агенттик шашылыш гуманитардык жардам көрсөтөт.

Инженерлер, жогорку квалификациялуу адистер жана мамлекеттик кызматкерлер JICA тарабынан уюштурулган окутуу курстарына катышуу үчүн Японияга чакырылат.

2008-жылдын октябрында JICA техникалык кызматташтыкты, гранттык жардамды жана йеналык насыяларды бириктирген жаңы агенттик болуп кайра түзүлгөн. Учурда ал дүйнөдөгү эң ири донордук уюмдардын бири болуп саналат.

Агенттиктин ишмердүүлүгү төмөнкү тармактарды камтыйт:

• айыл чарба;
• социалдык инфраструктураны өнүктүрүү;
• жакырчылык менен күрөшүү;
• саламаттыкты сактоо;
• адам ресурстарын өнүктүрүү;
• институттук өнүктүрүү.

Кененирээк маалымат:
http://www.donors.kg/ru/agentstva/92-jica

Корея Республикасы менен кызматташтык жана KOICA программалары

Кыргыз Республикасы Корея Республикасынын Жаңы Түндүк саясатынын алкагында өнөктөш өлкө болуп саналат. Корея Өкмөтү Кыргызстан менен системалуу кызматташтыкты бекемдөө жана кеңейтүү боюнча ырааттуу чараларды көрүүдө.

Эки тараптуу кызматташуунун алкагында Кыргызстанда төмөнкү түзүмдөр иш алып барат:

• KOICA (Корея эл аралык кызматташтык агенттиги) өкүлчүлүгү;
• Кореянын эл аралык айыл чарбасын өнүктүрүү борбору (KOPIA);
• Korea Telecom компаниясынын өкүлчүлүгү (2022-жылдын январында Бишкекте ачылган).

Мындан тышкары, Кыргызстан 2025-жылга чейин Корея Республикасынын Официальдүү өнүктүрүү жардамы (ODA) боюнча артыкчылыктуу өлкөлөрдүн тизмесине киргизилген.

KOICA стипендиялык программасы

KOICA өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн жарандары үчүн Кореянын университеттеринде магистратура жана аспирантура деңгээлинде күндүзгү окууга стипендиялык программаларды сунуштайт.

Программалар өнөктөш өлкөлөрдүн өнүгүү артыкчылыктарына ылайык төмөнкү тармактарды камтыйт:

• эл аралык өнүгүү;
• мамлекеттик саясат жана башкаруу;
• гендердик изилдөөлөр жана өнүгүү;
• айыл чарба жана айыл аймактарын өнүктүрүү;
• балык чарбасы;
• инфраструктуралык өнүгүү;
• санариптик трансформация жана туруктуу өнүгүү.

Бул демилгелер адам ресурстарын өнүктүрүүгө багытталган эки тараптуу кызматташтыктын алкагында ишке ашырылат.

Толук маалымат KOICAнын Кыргызстандагы расмий сайтында жеткиликтүү:
http://koica.go.kr/sites/kgz_en/index.do