Динамикалык кар көчкүсүн көзөмөлдөө түзүлүшү (старт)
Негиздеме жана актуалдуулугу. Кыргызстан тоолуу өлкө. Жыл сайын өлкөдө 200гө жакын табигый өзгөчө кырдаалдар болуп, улуттук экономикага олуттуу материалдык зыян келтирилет, ар кандай деңгээлдеги өлүмдөр жана жаракаттар болот, ошондой эле имараттар менен курулмалардын кыйрашына алып келет.
Адамдарды жана курулмаларды кар көчкүлөрүнөн жана таш кулап түшүү, сел жана жер көчкү сыяктуу башка кооптуу жаратылыш кубулуштарынан ишенимдүү коргоону камсыз кылуу биздин өлкө үчүн абдан актуалдуу жана зарыл.
Изилдөөнүн максаты: Кар көчкүдөн коргоо боюнча сунуштарды иштеп чыгуу жана кар көчкүдөн коргоочу курулманы түзүүнүн негизин түзүү. Кар көчкүдөн коргоо төмөнкүлөр үчүн зарыл:
- адамдардын ден соолугун сактоо;
- кар көчкү жолунда жайгашкан объектилерге түшкөн кардан келтирилген зыянды азайтуу;
- жолдордун бузулушун азайтуу.
Күтүлүүчү натыйжалар: Долбоордо каралган кар көчкүсүнө каршы курулма адамдарды, унааларды жана курулмаларды күтүүсүз кар көчкүлөрүнөн коргоо жана кардын жолдорду тыгып калышынын алдын алуу үчүн иштелип чыккан кар көчкүсүнүн алдын алуу варианттарынын бири болуп саналат.
Долбоордун жүрүшүндө биз толук теориялык изилдөөнү, анализдин жыйынтыктарын жана кар көчкүсүнүн себептерин, сунушталган кар көчкүсүн көзөмөлдөөчү түзүлүштүн деталдуу чиймесин жана кар көчкүсүн көзөмөлдөөчү түзүлүштүн талаадагы иштешинин компьютердик симуляциясын алабыз.
Изилдөөнүн максаттары:
- Маалыматтарды чогултуу, кар көчкүсүн көзөмөлдөөчү түзүлүштү иштеп чыгуу үчүн теориялык негиз;
- Маалыматты карап чыгуу жана талдоо, эл аралык тажрыйбаларды изилдөө;
- Кыргызстандагы кар көчкүсүнүн потенциалдуу жерлерин жана алардын алдын алуу жана көзөмөлдөө ыкмаларын изилдөө;
- Кар көчкүсүн көзөмөлдөөчү окшош түзүлүштөрдүн долбоорлорун карап чыгуу жана талдоо;
- Кар көчкүсүн көзөмөлдөөчү түзүлүштүн моделин иштеп чыгуу жана түзүү;
- "Кар көчкүсүн көзөмөлдөөчү түзүлүш" ойлоп табуусуна макалаларды жарыялоо, патент алуу;
- Кар көчкүсүн көзөмөлдөөчү түзүлүштү ишке ашыруунун күтүлгөн натыйжасын эсептөө.
Тыянактар жана сунуштар
Кар көчкү коркунучу бар аймактар, сел жана жер көчкүлөр — техногендик кырсыктар — адамдарга жана мамлекетке олуттуу материалдык жана моралдык зыян келтирет. Долбоордо каралган кар көчкүсүнөн коргоочу түзүлүш кар көчкүлөрдүн алдын алуу, адамдарды жана унааларды күтүүсүз кар көчкүлөрүнөн коргоо жана жолдордун тыгындарынын алдын алуу идеяларынын бири болуп саналат.
Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин колдоосу менен бул долбоордун жүрүшүндө социалдык, экономикалык жана экологиялык көйгөйлөрдү чечүүгө мүмкүндүк берген эксперимент жүргүзүлүшү мүмкүн.
Аны башка орнотуулар жана курулмалар менен салыштырганда өндүрүүнүн жана орнотуунун жөнөкөйлүгү, ошондой эле долбоордун жаңылыгы бул долбоорду ишке ашырууга жана аткарууга түрткү берет. Биринчи календардык жыл теориялык изилдөөлөрдү, ал эми экинчи календардык жыл графикке ылайык сунушталган системанын физикалык моделин курууга багытталган.
Обоснование, актуальность. Кыргызстан – горная страна. Ежегодно в стране происходит около 200 чрезвычайных ситуаций природного характера, в результате которых наносится значительный материальный ущерб народному хозяйству, гибнут и получают ранения различной степени тяжести люди, разрушаются здания и сооружения.
Обеспечение надежной защиты людей и сооружений от снежных лавин и других опасных стихийных природных явлений, таких как обвалы, сели, оползни весьма актуально и необходимо для нашей страны.
Цель работы:
- разработка рекомендаций для обеспечения защиты от лавин и обоснование создания устройства противолавинного сооружения (ПС). Защита от воздействия лавин необходима для:
- сохранения здоровья людей;
- сокращения величины ущерба, наносимого падающими снежными массами объектам, расположенным на пути следования лавины;
- сокращения перерывов в движении по дорогам.
Ожидаемые результаты:
- Рассматриваемое в проекте противолавинное сооружение – один из вариантов предупреждения лавинных сходов, предназначенное для защиты людей, транспортных средств и сооружений от внезапного падения лавин, предотвращает загромождение автодорог снежными массами.
- В ходе выполнения проекта мы получаем полное теоретическое исследование, итоги анализа и причины схода лавин, детальный чертеж предлагаемого ПС, компьютерную имитацию работы ПС на местности.
Задачи исследований:
- сбор информации, теоретические предпосылки создания противолавинной конструкции;
- обзор и анализ информации, изучение мировой практики;
- изучение возможных мест схода лавин в КР, путей их предупреждения и предотвращения;
- обзор и анализ подобных конструкций противолавинного сооружения;
- разработка и создание модели противолавинного сооружения;
- публикация статьей, получение патента на изобретение “Противолавинного сооружения”;
- расчет предполагаемого эффекта от внедрения противолавинного сооружения.
Выводы и рекомендации
- Лавиноопасные участки, селевые потоки, оползни, т.е. техногенные катастрофы наносят людям, государству не малые материальные и моральные ущербы. Рассматриваемый в проекте противолавинное сооружение – одно из идей предотвращения лавинных сходов, для защиты людей, автомобилей от внезапных падений лавин, предотвращает загромождение автодорог.
- При реализации данного проекта, при поддержке МЧС можно провести эксперимент, что дало бы решение в поддержке социальных, экономических и экологических проблем.
- Простота в изготовлении и установке по сравнению с другими установками и сооружениями, новизна разработки подталкивает на реализацию и осуществление данного проекта. Первый календарный год предусматривает теоретическое исследование, второй календарный год изготовление физической модели предлагаемого ПС согласно календарного плана

